# Kullanıcı Arayüzü

## Ortodoks Dosya Yöneticisi Kullanıcı Arayüzü

ODY dosya yöneticisi konsepti, günümüzün en iyi dosya yöneticileri arasında yer almasını sağlayacak kadar güçlü olan birçok özelliğe sahiptir. Arayüz basittir: sol panel, sağ panel ve altında bir komut satırı bulunur. Bu üç öge arasındaki etkileşim sayesinde dosya yönetimi daha verimli hale gelir.

&krusader;’ın nasıl çalıştığını öğrenmek istiyorsanız onu denemeniz yeterlidir; yalnızca bilgisayarınıza kurun. &krusader; gibi bir Ortodoks Dosya Yöneticisi (ODY) konseptini kabullenmek için kullanıcının hâlihazırda kullanımda olan yeni fikirlere alışması gerekir. Eğer zaman kaybetmeyi ve verimliliğinizi düşürmeyi tercih ediyorsanız &Windows; Gezgini tabanlı tek panelli dosya yöneticilerini kullanmayı sürdürebilirsiniz.

## &krusader; Ana Penceresi

&krusader; Ana Penceresi

Kullanıcı arayüzü, yaklaşık 20 yıldan fazla bir süredir kullanımda olan ve kendini kanıtlamış Ortodoks Dosya Yöneticisi (ODY) paradigması temellidir. Basit, kolay ve güçlü olarak bilinir. Aşağıdaki bölümlerde, şunlar dışındaki her bir parçanın temel işlevlerini ele alacağız:

- Menu Çubuğu; bunun kendi faslı vardır.

- Yer İmleri; bunun kendi faslı vardır.

- Durum Çubuğu, odaklanılan geçerli dosyanın özelliklerini gösterir.

## Araç Çubukları

&krusader; birçok araç çubuğu ile gelir.

### Ana Araç Çubuğu

Ana Araç Çubuğu

&krusader; ana araç çubuğu, uygulamada sürüklenebilen (öncelikle bağlam menüsünden Araç Çubuğu Konumlarını Kilitle ögesinin işaretini kaldırarak kilidini açın) veya Sağ Tık menüsüne basılarak yapılandırılabilen, standart bir &kde; araç çubuğudur. &krusader;’ı her başlattığınızda gösterilip gösterilmeyeceğini Yapılandırıcı başlangıç sayfasından ayarlayabilir ve geçerli oturumdayken Ayarlar menüsünden açıp kapatabilirsiniz. Ana araç çubuğu içeriği, Ayarlar menüsündeki Araç Çubuklarını Yapılandır… ögesinden özelleştirilebilir. &krusader;’daki birçok komut ve seçenek bağlama bağlı olduğundan, kimi komutlar her zaman kullanılabilir olmayabilir. Uygun olmayan veya etkin olmayan bir eylem, gri olarak görüntülenecektir; bu tür eylemleri çalıştıramazsınız. Sürükle–Bırak yaparak, Yer İmleri ana araç çubuğuna veya eylemler araç çubuğuna yerleştirilebilir.

### İş Araç Çubuğu

Öntanımlı olarak, &krusader; İş Araç Çubuğu (Kuyruk Yöneticisi veya daha basitçe), ana araç çubuğunun sağ tarafında bulunur. Bu araç çubuğu, sürmekte olan işlerin ilerlemesini görüntülemenize, yürütülen işleri duraklatabilmenize ve daha sonra sürdürmenize ve hatta son yapılan işi geri almanıza olanak tanır.

### Eylemler Araç Çubuğu

Eylemler Araç Çubuğuna, Kullanıcı Eylemleri ve Yer İmleri monte edilebilirdir. Bu çubuğu göstermek için Ayarlar Eylemler Araç Çubuğunu Göster seçeneğini kullanın. Kullanıcı eylemlerini eklemek için Ayarlar Araç Çubuklarını Yapılandır… yolunu izleyin ve “Eylemler Araç Çubuğu”nu seçin. Örneğin, fareyi kullanarak Eylemler araç çubuğunu sağ tarafa sürükleyebilirsiniz.

### Konum Araç Çubuğu

Ana Araç Çubuğu’nun altında, her bir panel için bir Konum Araç Çubuğu bulunur. Panelin şu anda içinde olduğu yolu gösterir. Arşivlerin içine girerken, yol şu şekilde görüntülenir: arşiv türü:/klasör/arşiv_dosya_adı/arşivin_içindeki_klasör. Bu biçim, yolları tekdüze ve kolayca okunabilir kılar. Konum Araç Çubuğu ayrıca KIO işçilerini de destekler (tümünü değil); desteklenmeyenlerin bazıları yalnızca Görüntüleyici ile kullanılabilir; bazıları da hiç kullanılamaz. Kullanıcı, araç çubuğuna tıklayarak istediği bir yolu girebilir.

- ``/mnt/cdrom/``

- ``settings:/`` , &systemsettings; içine göz atar ve girdileri açar.

- ``trash:/`` , çöp kutusu klasörünü açar.

- ``mtp:/`` , Android tabanlı aygıtlardaki çoklu ortama erişmek ve yüklemek için kio_mtp hizmetini kullanır.

- Son olarak, Uzak Bağlantılar bulunur.

Konum Araç Çubuğu’na bir URL kopyalayıp yapıştırabilir veya orta tık düğmesini kullanabilirsiniz. Sağ tık menüsü ile otomatik tamamlama işlevini yapılandırabilirsiniz. İsteğe bağlı bir Konum Araç Çubuğunu Temizle düğmesi de bulunur.

Tez Dolaşma: Konum Araç Çubuğu’ndaki &URL;’nin üzerine fareyle gelip &Ctrl; düğmesine basın. Açılır bir pencere, sonraki &URL; konumunu gösterir. &Ctrl; + &LMB; kombinasyonu, farenin işaret ettiği konumu gösterir. Bu özellik, büyük bir klasör ağacında daha hızlı dolaşmaya olanak tanır.

### Panel Araç Çubuğu

Her bir panelde, yapılandırılabilir bir panel araç çubuğu vardır. Panel araç çubuğunun tamamı veya belirli düğmeler görünür hale getirilebilir veya gizlenebilir.

- Dizin Aç: Klasör tarayıcısını açar.

- Eşittir (=): Panel klasörünü diğer panel klasörüne değiştirir.

- Yukarı (‥): Panel klasörünü üst klasöre değiştirir.

- Ana Klasör (~): Panel klasörünü ana klasöre değiştirir.

- Kök (/): Panel klasörünü kök klasöre değiştirir.

- Eşzamanla: Etkinleştirildiğinde, ilgili paneldeki her klasör değişikliği diğer panelde de gerçekleştirilir.

## Paneller

&krusader; panelleri, olayların çoğunun gerçekleştiği yerlerdir. Şu anda iki tür panel bulunmaktadır:

- Liste Paneli: Dosyaları ve klasörleri gösterir.

- Kenar Çubuğu: Odaklanılan dosya veya klasör için Önizle, Ağaç, Tez Seçim, Görünüm ve Disk Kullanımı olmak üzere çeşitli görüntüleme kipleri bulunur. Kenar Çubuğu, isteğe bağlı olarak açık veya kapalı bırakılabilir.

&krusader;, iki panelli bir dosya yöneticisi olduğundan iki adet bölme bulunur: Sol ve Sağ panel; daha etkili bir ayrım için Etkin veya Etkin Olmayan panel olarak da düşünebilirsiniz. Etkin panel, fare ve klavye girişlerinizi kabul edecek olan paneldir. Menü Çubuğu’ndan veya Araç Çubuğu’ndan bir komut seçerseniz komut, etkin paneldeki dosyalar üzerinde etkili olur. Paneller arasında düğmesiyle veya Bilgi veya Toplamlar etiketinin üzerine tıklayarak veya paneldeki herhangi dosyayı fareyle seçerek geçiş yapabilirsiniz. Her zaman olduğu üzere, öntanımlı başlangıç ayarlarında Yapılandırıcı başlangıç sayfasından değişiklikler yapılabilir ve geçerli oturum içinse Ayarlar menüsünü kullanabilirsiniz.

### Liste Paneli

Liste Paneli

### Liste Paneli

Bu, öntanımlı paneldir ve büyük olasılıkla çoğu zaman kullanacağınız paneldir. Bu panel, yerel (bağlı dosya sistemlerinizin bir parçası, yerel bir dosya veya bir arşivin içindeki dosyalar) veya uzak dosyalar (&FTP;, &NFS; veya Samba aracılığıyla erişilen) olabilen bir klasörün içeriğini gösterir. İki kip vardır: Dosya adını, büyüklüğünü, oluşturma tarihini ve özniteliklerini gösteren Ayrıntılı Görünüm ve yalnızca dosya adlarını gösteren Özet Görünüm. Özet görünümdeki sütunların sayısı, Ad başlığına sağ tıklanarak değiştirilebilir. &konqueror; ve &krusader; arasındaki dosya kesme/kopyalama/yapıştırma işlemleri &Ctrl; C, &Ctrl; V, &Ctrl; X aracılığıyla veya menülerle desteklenir. &Alt;&Ctrl; R, Liste Paneli’ni yatay ve dikey kip arasında geçiş yaptırır.

Aşağıdaki ögeler kullanılabilirdir:

- Bilgi Etiketi : Dosya sistemi, dosya sistemi sığası ve dosya sisteminin takılı olduğu yer içerisinde fizikî olarak ne kadar boş alan kaldığını gösterir. Eğer bilgi yok ise (çoğunlukla uzak dosya sistemi olması durumunda) bilgi yerine neden bilgi olmadığına dair neden ile birlikte bir ileti görüntülenecektir.

  Bilgi etiketinin sol tarafındaki Ortam düğmesi, kullanılabilir tüm ortamların bir listesini görüntüler. Buradan istenen ortamı (HDD bölüntüsü, &DVD;, &USB; bellek, &etc;) seçebilirsiniz. Ortam menüsü açıkken &Ctrl;Dönüş kısayolunu kullanmak, vurgulanmış olan ortamı bağlı değilken bağlar ve bağlıyken bağlantısını keser. Bir ortamın bağlam menüsü, Bağla, Yeni Bir Sekmede Aç, &etc; gibi eylemler sunar. Ortam menüsü yapılandırılabilirdir.

- Sütun Başlıkları : Burada dosya ve klasörlerin sıralama düzenini istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Öntanımlı sıralama düzeni Ad özniteliğine göredir. Sıralama düzeni, Sütun Başlıkları arasından birine tıklanarak anında değiştirilebilir. Sıralama düzenini tersine çevirmek için sütun başlığına ikinci kez tıklayın. Sütun başlığı metninin sağında, sıralama yönünü gösteren bir ok belirecektir (Yukarı ok = A–Z, Aşağı ok = Z–A). Öntanımlı Kullanıcı Eylemleri, sütun başlıkları için bir düğme bağıntısı ayarlar. Öntanımlı Sütun Başlıkları şunlardır: Ad, Uzantı, Büyüklük, Değiştirildi, rwx. Önceden tanımlı `.tar.gz` gibi atomik uzantılar, Uzantı sütununda tek bir kısım olarak gösterilir. Daha fazla isteğe bağlı sütun başlıklarına &RMB; ile ulaşılabilir. Sütun Başlıkları genişlikleri, bölücüye fareyle tıklayıp basılı tutarak istenilen genişliğe getirilebilir. Her iki Liste Paneli, sıralama düzenini ve sütun genişliklerini anımsar. Sütun Başlıkları, her bir panel için bireysel olarak değiştirilebilir ve kaydedilebilir.

- Dosya Listesi : Göz atılan klasördeki dosyaları ve klasörleri görüntüler. Arama çubuğu, dosyaları ve klasörleri adlarını veya ilk birkaç karakterlerini girerek aramanıza olanak tanır. &Enter; düğmesine basmak veya bir dosyaya çift tıklamak, o dosyayı açar/yürütür. Dosyaları seçmek ve seçimlerini kaldırmak için fareyi, &Ins; düğmesini veya Düzen menüsünü kullanabilirsiniz.

- Toplamlar Etiketi : Dosyaları seçmek veya seçimlerini kaldırmak, Toplamlar Etiketi ’ni değiştirir: Dosya seçimi veya seçiminin kaldırılması, panelin altındaki Toplamlar Etiketi ’ni değiştirir. Bu etiket, kaç dosya seçtiğinizi (ve toplamda ne kadar disk alanı kullandıklarını) ve geçerli klasörün toplam dosya ve disk kullanımını gösterir (tüm dosya sistemi için bilgi gösteren bilgi etiketinin aksine). Bir klasör çok sayıda alt klasör içeriyorsa &URL;’yi panele (yalnızca klasörlerin göründüğü panele) sürükleyip bırakmak olanaklı olmayabilir; ancak &URL; bunun yerine Bilgi Etiketi veya Toplamlar Etiketi üzerine sürükleyip bırakılabilir. Özel bir süzgeç ayarlıysa bu ayar gösterilir; örneğin, [*.cpp].

Öntanımlı &kde; renkleri kullanılıyorsa seçili dosyalar mavi olarak ve geçerli dosya ise bir dörtgenle çevrili olarak gösterilir. Öntanımlı olarak dosya türüne göre bir simge gösterilir. Öntanımlı yapılandırmayı bireysel gereksinimlerinize göre değiştirmek için Yapılandırıcı Paneli sayfasını kullanın.

Kimi kullanışlı liste paneli düğme bağıntıları:

- &Ctrl; R, paneli yeniler.

- Sol panelde bir dosyaya veya klasöre odaklanıp &Ctrl; &Right; kombinasyonunu kullanın ve sağ panel değişir:

  - Bir dosyada: Sağ panel, sol panel ile aynı dosya yolunu alır.

  - Bir klasörde: Sağ panel, sol panelde odaklanılan klasörü açar.

- Sağ panelde bir dosyaya veya klasöre odaklanıp &Ctrl; &Left; kombinasyonunu kullanın ve sol panel değişir:

### Kenar Çubuğu

Bu, &krusader;’ın üçüncü elidir veya üçüncü panelidir; Kenar Çubuğu’nu açmak için Toplamlar etiketinin sağ tarafındaki yukarı ok düğmesine basın veya &Alt; &Down; kısayolunu kullanın. Bu panelde, ilgili düğmeye tıklanarak etkinleştirilebilen çeşitli görüntüleme kipleri bulunmaktadır.

- Önizleme Paneli : Odaklanmış olan dosyanın (şu anda seçili dosya) önizlemesini gösterir.

- Ağaç Paneli : Yerel klasör ağacında hızlıca gezinmek için kullanılır. Bu panel, liste paneli gibi davranır; ancak aynı anda yalnızca bir klasör seçilebilir ve bir klasöre çift tıklamak veya &Enter; düğmesine basmak, o klasörü etkin panelde açar. Paneller, sürükle–bırak (kopyala, taşı, bağlantıla) fare işlemlerini tümüyle olarak destekler.

- Tez Panel : Dosyaları tez seçmek için kullanılır; yani, `*.png` yazın ve Git düğmesine tıklayın. Disket düğmesi, geçerli seçimi depolar. Grup seçim iletişim kutusu da bulunur.

- Görüntüleyici Paneli : Bir metin, görsel vb. dosyalarını görüntüler. Görüntüleyici Paneli’ni her açtığınızda bir küçük görsel görünümü oluşturulur.

- Disk Kullanımı Paneli : Bir klasörün disk kullanımını görüntüler.

Kenar çubuğunun konumunu değiştirmek için &krusader; sekmesinin alt kısmında, aşağı ok düğmesinin solunda bulunan artırma/azaltma düğmesini kullanabilirsiniz. Bu düğmeye her tıklama, kenar çubuğunu alt–sol–üst–sağ döngüsünde bir pozisyonda hareket ettirir.

Gerekirse; örneğin, bir görseli daha iyi görüntülemek veya bir dosya içeriğini daha iyi görmek için pencerenin boyutunu değiştirebilirsiniz. Üçüncü el panelini kapatmak için aşağı ok düğmesine tıklayın.

### Klasör Geçmişi

Her iki panel de yakın zamanda ziyaret edilen klasörleri anımsar. Klasör geçmişi listesini açmak için Klasör Geçmişi düğmesine (“saat” sembolü) tıklayın. Burada daha önce ziyaret edilen klasörlere hızlıca geçiş yapabilirsiniz. Şu anda odaklanılan klasör işaretlenir. &krusader;’ın her yeni başlatılışında, geçmiş listesi önceki çalıştırmadaki ögelerle doldurulur (geçmiş kaydedilir).

## Komut Satırı / Uçbirim Öykünücüsü

Arayüzün bu kısmında dört adet kip kullanılabilir: Komut Satırı, Uçbirim Öykünücüsü, her ikisini de göster, hiçbirini gösterme. Yapılandırıcı Başlangıç sayfasından veya geçerli oturumda Ayarlar menüsünden işlem kipi seçilebilir.

### Komut Satırı

Komut satırı

Geleneksel komut satırı kipi, komut girmek için tek bir giriş satırı sunar ve ayrıca üç düğme içerir:

- komut geçmişi (aşağı ok), geçmişte kullanılmış komutları tez açmak içindir

- kullanıcı eylemi genişleticisi (yeşil artı düğmesi), kullanıcı eylemi yer tutucularını kolayca eklemek içindir

- uçbirim kipinde çalıştır (konsol simgesi) düğmesi şu seçenekler ile:

  - Başla ve Unut

  - Standart ve Hata Çıktılarını Ayrı Ayrı Görüntüle

  - Standart ve Hata Çıktılarını Karışık Görüntüle

  - Yeni Uçbirimde Başlat

  - Gömülü Uçbirim Öykünücüsüne Gönder

Komutlarınızı yazmaya başladığınızda, komut satırının kendiliğinden tamamlama özelliği, &systemsettings; bölümünde seçtiğiniz seçeneklere göre önerilerde bulunacaktır. Geçerli &krusader; oturumunda kendiliğinden tamamlamanın davranış şeklini değiştirmek istiyorsanız komut satırına sağ tıklayın ve değiştirin. Giriş satırının solunda, etkin panelin şu anda işaret ettiği yerel yolu bulabilirsiniz. Komutunuz bu yolda yürütülecektir. Komut satırında ``cd` `<klasör>`` yazmak, etkin panelin de bu klasöre gitmesine neden olacaktır. Komut satırı düğme bağıntılarını görüntülemek için buraya tıklayın.

### Uçbirim Öykünücüsü

Uçbirim öykünücüsü

Uçbirim öykünücüsü kipi özünde küçük bir konsoldur ve tıpkı bir konsol gibi davranır. Uçbirimdeki etkin klasörü değiştirmek için ``cd`` komutunu kullanın. Uçbirim öykünücüsü etkin panelin klasörünü takip eder. Liste panelinden bir dosyayı sürükleyip bıraktığınızda, dosya adı uçbirim öykünücüsüne yapıştırılır. Birden çok dosya için de çalışır. Daha önceden yapılandırılmışsa veya &Ctrl; &Shift;F düğmeleriyle tam ekran ve normal kip arasında geçiş yapabilirsiniz. Komut satırı gizlenmişse &Ctrl; Aşağı Ok düğmesine basarak uçbirim öykünücüsüne odaklanın. &Ctrl; Yukarı Ok düğmesi, sizi geri götürür. &Ctrl;&Enter; ve &Ctrl; &Shift; &Enter; kombinasyonları dosya adını yapıştırır. ``exit`` yazarak öykünücüden çıkabilirsiniz.

Uçbirim öykünücüsü düğme bağıntılarını görüntülemek için buraya tıklayın.

## Fonksiyon (FN) Düğmeleri Çubuğu

Fonksiyon (FN) Düğmeleri Çubuğu

Bu çubuk, temsil ettiği fonksiyon (FN) düğmelerinden adını almaktadır. Bu çubuktaki her düğme için aynı işlemi gerçekleştiren karşılık gelen bir fonksiyon düğmesi vardır. Bu çubuk, ilk çift panelli dosya yöneticilerinin tasarımından türetilmiştir ve FN düğmeleri genellikle iki değişiklikle aynı şekilde çalışır: F2 düğmesi, dosyaları yeniden adlandırmak için kullanılır ve F9 düğmesi ise etkin panelin işaret ettiği son yerel yolda bir uçbirim açar. Mkdir F7 (`mkdir` komutunun çevrilmiş adı) anında tüm klasör ağaçlarını oluşturabilir; örneğin, `foo/bar/test`. Yapılandırıcı Başlangıç sayfası ile &krusader;’ı başlatırken FN düğmeleri çubuğunun başlatılıp başlatılmayacağını belirleyebilir ve kullanımını geçerli oturumda Ayarlar menüsünden değiştirebilirsiniz. Fonksiyon düğmelerinin eylemleri ve düğme bağıntıları, 1.51 sürümünden bu yana yapılandırılabilirdir, FN düğmeleri çubuğu görüntülenmese bile eylemler çağrılabilir.

## Klasör Sekmeleri

Klasör Sekmeleri

Klasör Sekmeleri ile birden çok klasör arasında tez geçi yapabilirsiniz; her birinin Klasör Sekmeleri vardır. &krusader; kapatılırken Klasör Sekmeleri konumları kaydedilir. Klasör Sekmeleri arasında geçiş yapmak için onlara fareyle tıklayın. Tıkıştırılmış Klasör Sekmeleri üzerilerine geldiğinizde, tam yolu gösteren araç ipuçları görüntülenir. Aşağıdaki Klasör Sekmeleri işlemleri kullanılabilirdir:

- Yeni bir sekme açıp geçerli sekmeyi açık tutmak için: Bir klasörün üzerinde sağ tıklayın ve Yeni Sekmede Aç ögesini seçin veya sekme çubuğundaki en sağ düğmeye tıklayın.

- Bir sekmeyi kilitlemek için sağ tıklayıp ve Sekmeyi Kilitle ögesini seçin.

- Bir sekmeyi sabitlemek için sağ tıklayın ve Sekmeyi Sabitle ögesini seçin. Sabitlenmiş sekmeler kilitlidir; ancak adresleri geçici olarak değiştirilebilirler. Sekmenin yeniden etkinleştirilmesi sonrası sabitlenmiş adrese geri dönerler. Sekmeyi serbest bırakmak için üzerinde sağ tıklayın ve Sekme Sabitlemesini Kaldır ögesini seçin.

- Bir sekmeyi çoğaltmak için: Bir klasör sekmesinde sağ tıklayın ve Geçerli Sekmeyi Çoğalt ögesini seçin veya &Ctrl;&Alt;&Shift; N kısayolunu kullanın.

- Bir sekmeyi kapatmak için (son sekme dışında): Sekme üzerinde sağ tıklayın ve Geçerli Sekmeyi Kapat ögesini seçin veya &MMB; veya klasör sekmesindeki kırmızı çarpı işaretini veya &Ctrl; W kısayolunu kullanın.

- Sekmeleri değiştirmek için: &Ctrl; , or &Ctrl; . kısayollarını kullanın.

- Geçerli klasörü yeni bir sekmede açmak için: &Ctrl;&Alt;&Enter; kısayolunu kullanın.

- Tüm diğer sekmeleri kapatmak için: Sağ tıklayın ve Etkin Olmayan Sekmeleri Kapat seçeneğini seçin.

- Çoğaltılmış sekmeleri kapatmakiçin: Sağ tıklayın ve Çoğaltılmış Sekmeleri Kapat ögesini seçin.

- Sekmeyi diğer panele taşımak için diğer panelin alanına &LMB; ile sürükleyin (fare imleci sola veya sağa doğru işaret eden bir oka dönüşecektir) ve bırakın. Ayrıca &Ctrl;&Shift; O kombinasyonunu da kullanabilirsiniz.

## Düğmeler

Hızlı işlemler için birkaç düğme bulunur: Ana Araç Çubuğu, Eylemler Araç Çubuğu, Panel Araç Çubuğu, Konum Araç Çubuğu, Ortam, Klasör Geçmişi, Yer İmleri, Sekme, Komut Satırı, Fonksiyon Düğmeleri.