// ***************************************************************************/ 
// *   Crimean Tatar Language crh crh_list                                   *
// *   Original Author Andy Vladescu, 2024                                   *
// *   Contact info: andyvladescu770@gmail.com                               *
// ***************************************************************************/
// *   This program is free software; you can redistribute it and/or modify  *
// *   it under the terms of the GNU General Public License as published by  *
// *   the Free Software Foundation; either version 3 of the License, or     *
// *   (at your option) any later version.                                   *
// *                                                                         *
// *   This program is distributed in the hope that it will be useful,       *
// *   but WITHOUT ANY WARRANTY; without even the implied warranty of        *
// *   MERCHANTABILITY or FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE.  See the         *
// *   GNU General Public License for more details.                          *
// *                                                                         *
// *   You should have received a copy of the GNU General Public License     *
// *   along with this program; if not, see:                                 *
// *               <http://www.gnu.org/licenses/>.                           *
// ***************************************************************************/


// This file is UTF-8 encoded

// LETTERS
//*********

a      A:
b      b;e
c      dZ;;e
ç      tS;;e
d      d|;e
e      ;e:
f      f;e
g      J;e
ğ      QI
h      x@
ı      @:
i      i:
j      Z|;e
k      c;e
l      l;e
m      m;e
n      n;e
ñ      N;e
o      o:
ö      W:
p      p;e
q      q@
r      r;e
s      s|;e
ş      S|;e
t      t|;e
u      u:
ü      y:
v      v;e
y      je
z      ;es


// NUMBERS
//*********

_0       s@f'@r
_1       b'Ir
_2       Ec;'i
_3       'ytS;
_4       d'Wrt
_5       b;'eS
_6       ALt'@
_7       jed'I
_8       s|;ek'Is
_9       doq'us

_10      'on
_11      onb'Ir
_12      onEc;'i
_13      on'ytS;
_14      ond'Wrt
_15      onb;'eS
_16      onALt'@
_17      onjed'I
_18      ons|;ek'Is
_19      ondoq'us

_2X      jIgIrm'I
_3X      ot'us
_4X      q'@rq
_5X      Ell'I
_6X      ALtm'@S
_7X      jetm'IS
_8X      s|;eks|;'en
_9X      doqs'An

_1C      j'ys
_2C      Ec;ij'ys
_3C      ytS;j'ys
_4C      dWrtj'ys
_5C      b;eSj'ys
_6C      ALt@j'ys
_7C      jedIj'ys
_8C      s|;ekIzj'ys
_9C      doquzj'ys

_1M1     b;'iN
_2M1     Ec;ib;'iN
_3M1     ytS;b;'iN
_4M1     dWrtb;'iN
_5M1     b;eSb;'iN
_6M1     ALt@b;'iN
_7M1     jedIb;'iN
_8M1     s|;ekIzb;'iN
_9M1     doquzb;'iN
_10M1    onb;'iN

// large numbers, short scale
_0C       j'ys
_0M1      b;'iN
_0M2      m;ill;i'on
_0M3      m;ill;i'Ard
_0M4      tr;ill;i'on
_0M5      kvAdrIll;i'on
_0M6      kv;intIll;i'on
_0M7      s|;ekstIll;i'on
_0M8      s|;eptIll;i'on
_0M9      oktIll;i'on
_0M10     non;ill;i'on

_dpt     _v;irJ,yl_|


// ORDINAL NUMBERS
//*****************

_#-nci  ndZ;'I       // ordinal suffix

_1o	bIrI
_2o	Ec;i
_3o	ytS;y
_4o	dWrty
_5o	b;eSI
_7o	jedI
_8o	s|;ekIzI
_9o	doquzI

_10o	onI
_20o	jIgIrmI
_30o	otuzI
_50o	EllI
_60o	ALtm@SI
_70o	jetmISI
_80o    s|;eks|;enI
_90o	doqsany
_0Co	jyzy
_1Co    jyzy
_0M1o	b;iN;i
_1M1o	b;iN;i
_0M2o   m;ill;ionI
_0M3o   m;ill;iArdI

_ord    ndZ;'I     // default ordinal suffix


// CHARACTERS
//************

_. noqt'A
_, v;irJ'yl
_; noqt'A||v;,e||v;irJ'yl
_: Ec;,i||noqt'A
_! n;id,A||iSAr;et'I
_? su,AL||iSAr;et'I
_| Ast@n,@||s@zm'Aq
_( AtS;,@q||qAvuLAr'@
_) qApAt,uw||qAvuLAr'@
_[ AtS;,@q||kvAdr,At||qAvuLAr'@
_] qApAt,uw||kvAdr,At||qAvuLAr'@
_{ AtS;@LQ,An||q@r@m@z,@||qAv'us
_} qApAt,uw||q@r@m@z,@||qAv'us
_< d|;,en||;eks|;'ik
_> d|;,en||byj'yk
_" t@rn,Aq||iSAr;et'I
_… ,ytS;||noqt'A
_~ t;;ild|;'e
_& Amp;ers'And
_` Arq,A||cWtS;yrIlm;,e||L'Af
_' Apostr'of
__ Ast@n,@||s'@z@N@s
_« soLQ,A||cWst|;erIlJ;,en||Ec;,i||cWs|;el,I||t@rn,Aq||iSAr;et'I
_» sAQ:,A||cWst|;erIlJ;,en||Ec;,i||cWs|;el,I||t@rn,Aq||iSAr;et'I

.  noqt'A
+  plys $max3
-  m;inus $max3
=  musAv;'i: $max3
/  c;es|;'ik   $max3
\  Artq,A||s@zQ'@tS; $max3
#  d;;ij'es $max3
@  tWJ;er;'ek
$  doLL'Ar
€  ;evr'o
%  fAj'@s  $max3
&  v;,e
*  j@Ld@ztS;'@q  $max3
º  d|;er;edZ;;'e
^  kAr;'et


// ABBREVIATIONS
//***************

kg  c;iLogr'Amm
km  c;iLom;'etr
mg  m;ill;igr'Amm
mm  m;ill;im;'etr
ml  mi;ll;il;'itr
sm  sAnt;;im;'etr


// PRONOUNS
//**********

men	     $u+               // I
sen	     $u+               // you
o	     $u                  // he/she
o        o:    $atend
biz	     b,Is  $u+         // we
siz	     s|;,is $u+        // you
olar     $u+               // they
menim	 m;en,Im $u2+                 // my            
seniñ	 $u+                 // your
onıñ	 $u+                 // its
bizim	 bIz,Im $u2+          // our
siziñ	 sIz,IN $u2+          // your
olarnıñ  $u3+               // their


// CONJUNCTIONS
//**************

amma     $u $brk              // but
ancaq    $u $brk             // only
eger     $u $brk           // if
ile      $u $brk             // with
sanki    $u $brk              // as
ve       $u $brk               // and
ya       $u $brk               // or
yahut    $u $brk              // or
yoqsa    $u $brk              // if not


// POSTPOSITIONS
//***************

içün       $u+             // for
qadar      $u+             // until
soñ        $u+              // after
sebep      $u+             // due to
taba       $u+             // towards
zarfında   $u3+             // during


// MAIN WORD DICTIONARY
//**********************

// use for other penultimate syllable words (e.g. "andorra", "angola", "avropa", "barrikada", etc.)
// replacing to [O] in some words used in Crimean Tatar language (e.g. "konstruktsiya)
// replacing [I] to [i] in some words used in Crimean Tatar language (e.g. "abrduraim", "amir", "dair", "ismail", etc.)

(6-ncı)     ALt@ndZ;'@
(16-ncı)    onALt@ndZ;'@
(26-ncı)    jIgIrm'IALt@ndZ;'@
(36-ncı)    ot'usALt@ndZ;'@
(46-ncı)    q'@rqALt@ndZ;'@
(56-ncı)    Ell'IALt@ndZ;'@
(66-ncı)    ALtm'@SALt@ndZ;'@
(76-ncı)    jetm'ISALt@ndZ;'@
(86-ncı)    s|;eks|;'enALt@ndZ;'@
(96-ncı)    doqs'AnALt@ndZ;'@
(40-ıncı)    q@rq@ndZ;'@
(60-ıncı)   ALtm@S@ndZ;'@
abbreviatura $5
abduraim  AbdurA'im
abrakadabra $4
alabama  $3
alâska     $2
aleksandr  $3
amir      Am;'ir
andorra  $2
angola   $2
ariflerini  Ar;ifl;erIn'I
audio   $2
avropa $2
aydaho     Ajd'AxO
aylend     $1
aziz       Az|;'is
barrikada  $3
belli    bEll'I
bir      b'Ir
biri     bIr'I
birinci     bIrIndZ;'I
biriniñ     bIrIn'IN
birilerinen  bIrIlerIn;'en
birisiniñ  bIrIsIn'In
bizde    bIzd|;'e
bizge    bIzJ;'e
bloknot  bLOkn'ot
böylece  $1
brigada  $2
bronhit  bronx;'it
cengiz   dZ;;enJ;'is
dair     dA'ir
dakota   $2
damir    dAm;'ir
degil    d|;eJ;'il
dekorativ  d|;ekOrAt;;'if
demokratik  d|;emOkrAt;;'ik
demokratsiya  d|;emOkrAts;'ijA
diagonal d;;iAgOn'AL
doquzinci  doquzIndZ;'I
egoizm   ;egO'izm
eki       Ec;'i
ekinci    Ec;indZ;'I
ekologiya  ;ekOLoJ;'ijA
eksponat  ;ekspOn'At
elli      Ell'I
ellinci   EllIndZ;'I
emce      $2
emil      ;em;'il
epopeya    ;epOp;'ejA
fenomen      f;enOm;'en
fenomenal    f;enOm;en'AL
franko     $1
flora      $1
florida    fLor;'idA
formula    $2
fransisko  $2
furtuna  $2
gazeta   $2
gemil    J;em;'il
gitler     $1
grigoriy   $2
halil     xAl;'il
hronometr  xronOm;'etr
iblis      ibl;'is
ibrahim    ibrAx;'im
iç         'itS;
ifrit      ifr;'it
igor       $1
illinoys   ill;'inojs
ince       $2
indiana    ind;;i'AnA
inglizce   ingl;'izdZ;;e
ismail     ismA'il
iş        'iS
iz        'is
kaloriya    kALOr;'ijA
kalina     kAl;'inA
kamil      kAm;'il
kandidatura  $4
karim      kAr;'im
kentukki   c;ent'uc:;i
kiril        kIr'Il
kiriş        kIr'IS
klaviatura   $4
kollegiya    kOLl;eJ;'ijA
kollektiv    kOLl;ekt;;'if
kollektivizatsiya  kOLl;ekt;;iv;izAts;'ijA
kollektsioner   kOLl;ektsIon;'er
kollektsiya   kOLl;ekts;'ijA
kolonna      kOL'onnA
kolorado   koLor'AdO
komanda   $2
kombinat  kOmb;in'At
kombinatsiya  kOmb;inAts;'ijA
komediya   kOm;ed;;'ijA
komendant  kOm;end'Ant
kometa    kOmet'A
komfort   kOmf'ort
komissar  kOm;iss'Ar
komissariat  kOm;issAr;i'At
komissarlıq  kOm;issArL'@q
komissiya  kOm;iss|;'ijA
komitet    kOm;it|;'et
kommentariyler  kOmm;entAr;i:l;'er
kommentirlemek  kOmmentIrl;em;'ek
kommuna   kOmmun'A
kommunal  kOmmun'AL
kommunist  kOmmun;'ist
kommunistik  kOmunn;ist;;'ik
kommunizm  kOmmun;'izm
kompaniya  kOmpan;'ijA
kompensatsiya  kOmp;ensAts;'ijA
kompleks  kOmpl;'eks
komplekt  kOmpl;'ekt
konditer    kOnd;;it|;'er
konferansye   kOnf;erAnsj'e
konferentsiya  kOnf;er;ents;'ijA
kongress       kOngr;'ess
konkret     kOnkr;'et
konserv     kOns|;'erf
konservalar  kOns|;ervAL'Ar
konservatoriya  kOns|;ervAtor;'ijA
konservirlemek  kOns|;erv;irl;em;'ek
konspekt      kOnsp;'ekt
konspirativ   kOnspIrat;;'if
konspiratsiya  kOnspIrAts;'ijA
konstatatsiya  kOnstAtAts;'ijA
konstatirlemek  kOnstAtIrl;em;'ek
konstitutsiya  kOnst;ituts;'ijA
konstruirlemek  kOnstruirl;em;'ek
konstruktsiya  kOnstrukts;'ijA
konsul         kOns'uL
konsultatsiya  kOnsuLtAts;'ijA
konsultirlemek  kOnsuLtIrl;em;'ek
kontakt        kOnt'Akt
kontinent      kOntIn;'ent
kontinental    kOntIn;ent'AL
kontora        kOntor'A
kontributsiya  kOntrIbuts;'ijA
kontrol        kOntr'oL
kontrolör      kOntrol'Wr
kontsentratsion  kOnts;entrAtsI'on
kontsentratsiya  kOnts;entrAts;'ijA
kontsert       kOnts;'ert
konveyer       kOnv;ej'er
konvoy         kOnv'oj
koordinata     koord;;in'AtA
kopirlemek     kOpIrl;em;'ek
koridor        kOr;id'or
korpus         kOrp'us
korrespondent  kOrr;espond|;'ent
korrespondentsiya  kOrr;espond|;ents;'ijA
kotlet    kOtl;'et
latif      LAt;;'if
latin      LAt;;'in
lâkin      l;Ac;'in
magistr    $2
mair       mA'ir
matematika  $4
milliardinci  m;ill;iArdIndZ;'I
milligramm  m;ill;igr'Amm
millilitr   m;ill;il;'itr
millimetr   m;ill;im;'etr
millioninci  m;ill;ionIndZ;'I
minnesota    $3
minus        $1
missisipi    m;iss|;is|;'ip;i
molekula    $3
monako      $2
müim       my'im
natalya    $2
nomera      nOm;er'A
nuri        nur;'i
ohayo       $2
oklahoma    $3
oninci      onIndZ;'I
onkolog     oNkOL'og
onkologik   oNkOLoJ;'ik
osetinskiy    os|;et'Insc;i:
parfümidir  pArfym'IdIr
pasta       $1
pensilvaniya $3
planeta     $2
platforma   $2
problem     prObl;'em
putin       p'ut;;in
radio       $1
radiola     $3
raketa      $2
registr    $2
rekonstruktsiya  r;ekOnstrukts;'ijA
salata   $2
samir    sAm;'ir
santimetr  sAnt;;im;'etr
savanna  $2
saibidirler  sAibIdIrl;'er
saip       sA'ip
sekiz      s|;ek'Is
sekizinci   s|;ekIzIndZ;'I
sekseninci  s|;eks|;enIndZ;'I
sevil       s|;ev;'il
skovoroda   $3
sovet      sOv;'et
srostki    $1
stalin     st'Al;in
şirket     S|;irc;'et
şivesi     S|;iv;es'I
şoför      SOf'Wr
şukşin     S'ukS|;in
şukşina    SukS|;'inA
tabiiy     tAbi;'i:
tehas      $1
tennessi   t|;'enn;ess|;i
tildir     t'IldIr
tili       tIl'I
tilidir    tIl'IdIr
tiliniñ    tIlIn'IN
tsentner $1
tsilindr ts;il;'indr
tsitata  $2
ukrain  ukrA'in
uzeir   uze'ir
üsein   yse'in
vanin       v'An;in
vayoming    vAj'om;iNg
virginiya   vIrJ;in;'ijA
viskonsin   v;isk'ons|;in
vladimir    vLAd;;im;'ir
yetmişinci  jetmISIndZ;'I
yigirmi  jIgIrm'I
zebra $1
zelenskıy  $2
